Skip to main content

Huy động đa dạng các nguồn vốn để phát triển mô hình nông thôn mới

Trong hai ngày 27 - 28/5/2010, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức Hội nghị tập huấn hướng dẫn các nội dung liên quan đến lĩnh vực tài chính - kế hoạch cho các xã thí điểm thực hiện Đề án “Chương trình xây dựng thí điểm mô hình nông thôn mới thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá”. Tham dự hội nghị có 150 đại biểu đại diện cho Ban chỉ đạo các cấp, các Sở, ban, ngành của các tỉnh, thành phố và các xã thực hiện thí điểm mô hình nông thôn mới. 

Ngày 5/8/2008, Hội nghị lần thứ VII Ban Chấp hành Trung ương Khoá X đã thông qua Nghị quyết số 26-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; Ngày 28/10/2008 Chính phủ ban hành Nghị quyết số 24/2008/NQ-CP chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ VII của Ban Chấp hành Trung ương khoá X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Đề  án “Chương trình xây dựng thí điểm mô hình nông thôn mới thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá” đã được Ban Bí thư thông qua tại phiên họp ngày 31/3/2009

Trên cơ sở đề xuất của các địa phương, Ban Bí thư đã lựa chọn 11 xã có mức phát triển trung bình khá thuộc 11 tỉnh, thành phố, đại diện cho các vùng khác nhau của đất nước để thí điểm xây dựng với mục tiêu là xây dựng 11 xã trở thành các mô hình điểm về nông thôn mới thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo 5 nội dung lớn thể hiện 5 đặc trưng về nông thôn mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa được Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương (khóa X) đề ra và được Thủ tướng Chính phủ cụ thể hóa thành 19 tiêu chí tại Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 về việc ban hành Bộ Tiêu chí quốc gia về nông thôn mới; thông qua qua xây dựng 11 xã điểm, nhằm mục tiêu rút ra những kinh nghiệm về mô hình cho phù hợp với từng vùng, cơ chế, chính sách và phương pháp chỉ đạo thực hiện để thực hiện trên quy mô toàn quốc.

Ðề án đã đề ra những nhiệm vụ cần phải thực hiện:

Về sự lãnh đạo của Đảng, các cấp chính quyền, đoàn thể và Ban chỉ đạo các cấp: Xây dựng nông thôn mới phải xác định là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Trước hết, phải khơi dậy tinh thần yêu nước, tự chủ, tự lực tự cường, vươn lên của nông dân; xây dựng xã hội nông thôn ổn định, hoà thuận, dân chủ, có đời sống văn hoá phong phú làm nền tảng tinh thần của giai cấp nông dân, tạo động lực cho quá trình xây dựng nông thôn mới. Do vậy, cần tổ chức phổ biến, tuyên truyền, thảo luận sâu rộng về chủ trương, nội dung, phương pháp xây dựng thí điểm mô hình nông thôn mới tới các cấp uỷ Đảng, chính quyền, hội đồng nhân dân, các đoàn thể và các cộng đồng dân cư xóm, thôn, ấp, bản để tạo thành phong trào quần chúng rộng lớn, phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân, có sự tham gia chủ động, tích cực, tự giác của mỗi người dân, mỗi cộng đồng dân cư; phát huy cao nhất nội lực, có sự hỗ trợ, giúp đỡ của Nhà nước và chính quyền các cấp

Về phát huy dân chủ của cộng đồng trong xây dựng nông thôn mới: Các hoạt động cụ thể của từng mô hình thí điểm do chính người dân ở mô hình tự đề xuất và thiết kế trên cơ sở bàn bạc dân chủ, công khai và quyết định thông qua cộng đồng; Các cấp uỷ Đảng và Chính quyền đóng vai trò chỉ đạo, tổ chức điều hành quá trình hoạch định và thực thi chính sách, cơ chế, tạo hành lang pháp lý, hỗ trợ vốn, kỹ thuật, nguồn lực, tạo điều kiện, động viên tinh thần... cho người dân thực hiện vai trò làm chủ thông qua cộng đồng. Do vậy, trong quá trình xây dựng, mỗi nội dung của Ðề án xây dựng nông thôn mới của xã phải được nhân dân trong thôn, ấp, bản của xã bàn bạc một cách dân chủ, thảo luận công khai và thống nhất lựa chọn. Trên cơ sở các tiêu chí nông thôn mới theo quy định tại Quyết định số 491/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, sau khi đưa ra nhân dân thảo luận, Uỷ ban nhân dân các xã bổ sung, cụ thể hóa các tiêu chí cho phù hợp với điều kiện địa phương mình. Người dân thảo luận, xác định nội dung các nội dung quy hoạch, chủ động lựa chọn và xác định thứ tự ưu tiên các dự án, công trình kết cấu hạ tầng cơ sở cần xây dựng, các phương án sản xuất để nâng cao thu nhập, đời sống cho nhân dân.... Trong quá trình thực hiện Đề án, người dân giám sát việc thực hiện, giám sát việc sử dụng kinh phí, chất lượng xây dựng, quản lý và sử dụng các công trình (thông qua giám sát của nhân dân, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng và Ban giám sát xây dựng xã). Theo Đề án được duyệt thì trong xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội, nhà nước chỉ hỗ trợ việc xây dựng quy hoạch, thiết kế, giám sát kỹ thuật, xây dựng các công trình lớn kỹ thuật phức tạp, còn chủ yếu giao cho Ban Quản lý xây dựng nông thôn mới xã trực tiếp là chủ đầu tư, trong đó phải ưu tiên giao cho người nhân trong xã thi công xây dựng những dự án, công trình mà họ có thể thực hiện được, nhằm tạo điều kiện để người dân có việc làm, tăng thu nhập và có trách nhiệm trong quản lý, sử dụng sau này./.

Về huy động các nguồn lực thực hiện Đề án: Mô hình nông thôn mới xã được thực hiện theo phương châm dựa vào nội lực của cộng đồng địa phương là chính. Nhà nước hỗ trợ một phần trực tiếp cho các xã điểm để phát huy sự đóng góp của người dân và cộng đồng; cụ thể: Ngân sách trung ương hỗ trợ 100% cho các đối tượng (dự án), gồm: chi phí cho công tác quy hoạch; đường giao thông đến trung tâm xã; xây dựng trụ sở xã; xây dựng trường học đạt chuẩn; xây dựng trạm y tế xã; xây dựng nhà văn hoá xã; hệ thống cấp nước sinh hoạt hợp vệ sinh; kinh phí cho công tác đào tạo kiến thức về xây dựng nông thôn mới cho cán bộ xã, cán bộ thôn bản, cán bộ hợp tác xã và chủ trang trại. Nguồn vốn thực hiện cho các đối tượng này phần lớn đã nằm trong các chương trình hỗ trợ có mục tiêu, cân đối ngân sách địa phương. Do vậy để thực hiện các nội dung theo Đề án được duyệt, địa phương đẩy nhanh tiến độ bố trí vốn (tăng mức hỗ trợ) cho các địa phương có xã thí điểm (Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phải ưu tiên bố trí vốn và lồng ghép các nguồn vốn từ chương trình mục tiêu của Trung ương cho các dự án, chương trình trên địa bàn các xã thực hiện Đề án) theo chương trình thí điểm 11 xã.

Các đối tượng (dự án) còn lại, căn cứ trên cơ sở điều kiện kinh tế xã hội, cũng như điều kiện tự nhiên của từng vùng; ngân sách trung ương hỗ trợ một phần từ nguồn bổ sung có mục tiêu để thực hiện Đề án. Về nguồn vốn hỗ trợ này, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng, Bộ Tài chính đã có Quyết định số 220/QĐ-BTC ngày 28/01/2010 thông báo cho các địa phương thực hiện. Ngoài nguồn vốn hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách trung ương, và vốn cân đối của ngân sách điạ phương hiện nay đang được thực hiện thông qua nhiều chương trình mục tiêu của Chính phủ, do vậy cần ưu tiên tập trung thực hiện trước các chương trình này tại các xã điểm; đồng thời huy động nguồn vốn của các doanh nghiệp đầu tư vào thực hiện chương trình, các dự án phát triển sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ trên địa bàn, các dự án đầu tư khác có khả năng thu hồi vốn như: cung cấp điện, nước sạch, thu gom rác thải, bảo vệ môi trường... Tăng cường sự hỗ trợ từ các nguồn vốn tín dụng cho các hộ gia đình, các trang trại, tổ hợp tác, hợp tác xã và doanh nghiệp để phát triển sản xuất, kinh doanh. Việc huy động sự đóng góp của nhân dân vào xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng cũng cần  đa dạng: bằng sức lao động, vật tư, vật liệu xây dựng, hiến đất cho xây dựng các công trình, dự án và bằng tiền. Việc huy động sức dân nói chung và huy động đóng  góp bằng tiền nói riêng, cần phải được cộng đồng dân cư dân chủ thảo luận, quyết định, phù hợp với khả năng, điều kiện của từng địa phương. Tiến độ hoàn thành các công trình tiếp tục được  đẩy nhanh, nhiều xã đã sáng tạo trong việc huy động các nguồn lực tham gia đầu tư phát triển. Có xã đã huy động được hàng chục tỷ đồng ngoài vốn ngân sách và vốn tín dụng để đầu tư xây dựng hạ tầng và  phát triển sản xuất; Các xã đều xác định nội dung xây dựng nông thôn mới là nội dung trọng tâm của Đại hội chi bộ, đảng bộ xã.

Để  Đề án “Chương trình xây dựng thí điểm mô hình nông thôn mới thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá” thành công, thì Ban Chỉ đạo các cấp (tỉnh, huyện, xã) của địa phương được chọn làm điểm cần phải quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc các xã thực hiện thực hiện tốt các nhiệm vụ đề ra; đồng thời, chủ động phối hợp chặt chẽ với Ban Chỉ đạo Chương trình xây dựng thí điểm nông thôn mới Trung ương và các Bộ, ngành trung ương để kịp thời giải quyết, tháo gỡ khó khăn vướng mắc phát sinh trong khi thực hiện Đề án; nhằm mục tiêu thực hiện thắng lợi mô hình thí điểm, phấn đấu đến hết tháng 12/2010 có ít nhất 2/3 công trình cơ sở hạ tầng của xã cơ bản được hoàn thành; đến hết tháng 6/2011 sẽ hoàn thành thí điểm Đề án, trên cơ sở đó rút ra những kinh nghiệm thiết thực phục vụ việc triển khai thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới trong phạm vi cả nước.

Với sự chỉ đạo kịp thời của Ban Bí thư, Ban chỉ đạo Chương trình xây dựng thí điểm nông thôn mới Trung ương, sự phối hợp chặt chẽ của Ban Chỉ đạo địa phương và các Bộ, ban, ngành trung ương cùng với tinh thần tích cực, chủ động và quyết tâm của toàn bộ nhân dân, mô hình nông thôn mới nhất định thành công, tạo điều kiện nhân rộng mô hình trong phạm vi cả nước.

 

                                                        Vũ Đình Chuyền

                                               Sở Thông tin và Truyền thông

                                                          Nguồn:mof.gov.vn